Sayı 24: Tembellik

• Motivasyon Eksikliği Bozukluğu – HAKAN ATALAY

“Motivasyon eksikliği bozukluğu” diye bir hastalık var da, buna halk dilinde “tembellik” adı verilmiş olmasın?

• Tembellik psikiyatri bir tanı olur mu? – EMİNE ZİNNUR KILIÇ

Psikiyatri pratiğinde yaygın kullanılan “DSM IV” tembellik konusuna yer vermemiş olsa da bundan sonraki düzenlemelerde (DSM VI veya en geç VII) tembellik konusunun psikiyatrik bir sorun olarak ele alınma olasılığı çok yüksek! Bu düşünceyle, ilerde karşılarına çıkma olasılığı çok yüksek olan “tembellik tanı kriterlerini” Psikeart okuyucuları için şimdiden hazırladım.

• Tembelliğin nörobiyolojisi – Ali SAFFET GÖNÜL

Lider olma, sevilme, korunma hissi beyinde özellikle nukleus akumbens’de dopamin salınımınaa neden olmaktadır. Ancak bu durumların hiçbiri kokain veya diğer bağımlılık yaratan maddeler kadar dopamin salgılatamaz. Bunedenle kişi için en değerli olan şey artık maddedir. Diğer hedefler ona göre daha değersizdir. İşte bu nedenle madde bağımlısı, madde söz konusu ise çalışkan ama diğer konularda tembeldir.

• Her tembel, tembel değildir – KÜLTEGİN ÖGEL

Görece tembeller, inadına tembeller, mükemmel tembeller, havuçsuz tembeller…

• Varoluşun sesini kimler duyar? – CENGİZ GÜLEÇ

Varlık’ın sesini en iyi şekilde miskin dervişler ve aylaklar duyar. Varlık sevgisi yeterli olmayanın Varlık’ın sesini duyması mümkün değildir.

• Tanrı’nın pencerelerini seyretmek – KEMAL SAYAR

Hayatın ritimlerini pazarın ritimlerine ayarlayan, ancak paraya tahvil edilebilen değerlere önem atfeden yeni bir benlik, küresel rüzgârla birlikte dünyaya yayılıyor. Oysa güzel olan, kayda değer ne varsa yavaşlıkla yapılır.Tembelliğe, aylaklığa zaman ayırmaksızın iyi ve güzel olanı keşfedemeyiz. Tanrı’nın pencerelerini seyretmek için hız kültüründen uzaklaşmayı becerebilmemiz gerek.

• Ders: Hayat Bilgisi Konu: Tembellik – SİBEL ERENTAY

İronik olan şu; anne babaların en büyük korkusu tembel bir çocuğa sahip olmakken, çocuğun “tembelliği tercih etmesi” ailenin çabalarıyla gerçekleşiyor.( …) Aslına bakarsanız bugünkü rahatımızı tembelliğe borçluyuz. Eğer daha rahat, belki de tembel bir yaşamı arzu etmeseydik yarım kalacaktı tüm icatlar. Yani tembellik için inanılmaz bir çalışkanlık gerekli.

• Bradypus variegatus’un günlüğü – KÜÇÜK İSKENDER

Bazen tembel hayvan olarak asılı olduğum ağaçta, orada unutulmuş bir halk sazı olduğumu varsayarım. (…) İş bilincinden kurtulmak için şiir yazıyorsam eğer, bundan tabiat sorumludur. Kapım çalsa mutlaka pencereyi açarım. Rüyalarım bana bunu böyle öğretti.

• Bir elmanın yaptığı – MEHMET ALİ KILIÇBAY

İlk iki insan olan Adem ve Havva, Tanrı’nın cennetinde hiç çalışmadan (tam bir tembellik içinde) sonsuz hayatlarını yaşayıp giderken, yılan Havva’nın aklına girer ve Tanrı’nın yasakladığı meyve olan elmayı, bu ikilinin kopartıp yemelerine yol açar. Tanrı çok kızar ve…

• Çalışmak yorar – İSMAİL GEZGİN

Zaman ve dönem ne olursa olsun aslında çalışanın durumunda bir değişiklik olmamıştır. Çünkü dünya öküzün boynuzunda değil, onların sırtında durmaktadır. (…) Artık ok yaydan çıkmış Oblomovluk çok gerilerde kalmıştır; yaşamlarını kapitalist sisteme oturtmuş mirasyedilerin tembellikleri çalışana yüktür, zulümdür.

• Hz. Google ve Tekno-Faust – OKTAY ŞİLAR

Tembelleşen zihin Faustvari bir anlaşmayla ruhunu sanal dünyaya yedekleyip, karşılığında ölümsüz olmak ister. Bütün bilgiler, anılar, düşler, sosyallikler ağ üzerinde yaşamaya ve var olmaya devam eder. Naciz bedenimiz toprak olsa da, varlığımızın bir kısmı elektriğin ömrü kadar yeryüzünde kalmaya devam edecektir. Ne zaman ki fiş çekilecek, o zaman toptan yok oluşu yaşayacağız demektir.

• Sarkaç – NESLİ KESKİNÖZ BİLEN

Kendimizle yüzleşmek ölesiye zor. Farkında olmadan kaçıyoruz. İşimiz, koşturmalarımız, yapmak zorundaymış gibi olduklarımız can simidimiz. Düşünmemek için bu yoğun hengâme… Boş kalamayışımız, kendimizle olamayışımız, yalnızlıktan biteviye korkumuz, değişimi hep düşlerken en ufak bir kıpırtıda yüreğimize düşen deprem; bundan… Salınmak yatıştırıyor bizi.

• Doğruyum, çalışkanım, tembelim – YAŞAR SÖKMENSÜER

Belki tembellik hakkını yeni çalışma rejimleri, mesai düzenleriiçin de yeniden yorumlamanın, bu konuda çalışkan olmanın zamanı çoktan gelmiştir.

• Tembellik üzerine çalışmalar… – TUBA AKYOL

Tembellik çalışmamak değil, boşa yorulmamak,

Sallayacağına bırak dağınık kalsın, belki bu esnada daha anlamlı bir şey yaparsın.

• Arbeit macht frei – LEVENT TOKUÇOĞLU

Kırk katır mı, kırk satır mı türünden bir soru sorulsaydı ve ille de tercih yapmak zorunluluğunuz olsaydı, çalışmayı mı eylemsiz bir aylaklığı mı seçerdiniz?

• Çalışan Tembel – YANKI YAZGAN

Beyin dokusunun “istirahat” halinden aktif hale geçişinin gerektirdiği enerjinin büyüklüğü, pijamaları giymiş televizyon karşısında otururken bakkala ekmek almaya yollanan çocuğun yerinden kalkmasının gerektirdiği enerji ile kıyaslanabilir.

• Tembellik üzerine: Çok çalışkan bir tembel – REHA ÜLKÜ

Hem aşırı hamarat hem de aşırı tembelim. Her ikisini de kabulleniyorum ve bunları çelişkili bulmuyorum.

• “Tembel hayvan”ım – ARIN KORKMAZ

Tembel hayvanın varlığını öğrendiğimde dokuz yaşındaydım. Öğretmenleri tarafından “zeki ama çalışmıyor” diye tanımlanan o öğrenci familyasının üyesiydim. “İnek” diye tabir ettiğimiz çocukların sınıfın ortasına kadar uzattıkları parmaklarının gölgesinde sıraya kapaklanıp varlığımı kamufle ederdim.

• “Entel”in öküz enerjisi – AHMET İNAM

“Aferin öküz!”, “Bastır öküz!”, “Yaz öküz!”, “Çiz öküz!”, “Bestele öküz!”, “Sat öküz!”, “Para kazan!”, “Yönetici ol öküz!”, “Çalış öküz!”, “Deh öküz!”, “Ödülünü al öküz!”

İnsanı öküzleştirerek çalışkanlığa yokum. (İmza: Eski bir öküz!)

• “Tembellik nasıl yapılır?” Çevirmen, tiyatro eleştirmeni, sahne ve kostüm tasarımcısı, yayımcı, eğitmen, gazeteci ve yazar Seçkin Selvi – SÖYLEŞİ: ASLI KAPROL
• Afrodizmalar – TAN TOLGA DEMİRCİ

Aynı kadını yeniden sevmeye çalışmak, ışıkları açık bir sinema salonunda film izlemeye benziyor.

• Mor Vampir – GÜROL TONBUL

Nefes ile nefs arasındaki çatılma üzerine bir ağıt

• “Cennetten kovulduk, yaşasın tembellik” – NEVHAN VAROL
• Çalışkanlığa övgü – HAYDAR ERGÜLEN

Her aşk, yeni bir çocuk gibi ilgi, özen, yakınlık, yenilik ister. Bı yüzden aşk bizden hep çalışmamızı ister. Çalışmayana aşk yok! (…) Çalışalım, bizde şiire ve aşka benzeyelim!

• Tembel hayvan – LEVENT METE

Bir sabah uyandığımda kendimi tembel hayvana dönüşmüş olarak buldum. Karım bir çığlık atıp yataktan aşağı yuvarlandı.(…) Orta ve Güney Amerika’da yaşayan orta büyüklükte bir memeliydi bu. Yaprak yiyerek besleniyordu. En önemli özelliği sinir bozucu yavaşlığıydı.

• Yutak – DENİZ GEZGİN

“Diyorum keşke bu kadar çok çalışıp başarmasaydı, benim yavrum herkesleri geride bıraktı, tus desen tofıl desen her birini kolaycacık aldı, devlet gitti onu dağ başına göreve verdi.”

• Oblomovluk – FİGEN ABACI
• Şuurlu tembellik – YEŞİM KARA

Hıristiyan inancının “bal kadar tatlı, asit gibi aşındırıcı” diye tasvir ederek günah saydığı tembellik hayata karşı bir isyandır ve zor olanı seçmektir aslında.

• Uzun ara, Armin Bey vak’ası ve bir tavsiye: Okuyunuz! – KATİ HİRŞEL

Okur olmayan anlamaz. “Bırak o kitabı elinden, otur çalış!” türü anne ekolünden gelenler anlamaz. Anneci bir tip olmadığımı bilirsiniz. Bayılmam kendisine. Ama hiç olmazsa böyle gariplikleri yoktu. Kitap okumayı tembellik değil, ciddi bir iş olarak algılardı.

• Tembellik hakkı – PERVİN ÖZBIÇAKÇI

Birleşmiş Milletler Örgütü tarafından 1948’de İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi yayımlanarak tüm dünya insanlarının temel hakları vurgulanmış ve “Herkesin dinlenmeye, eğlenmeye, özellikle çalışma süresinin makül ölçüde sınırlandırılmasına ve belirli dönemlerde ücretli izne çıkmaya hakkı vardır” ifadeleriyle çalışma hayatına ilişkin temel haklar arasında “dinlenme, ücretli izin ve çalışma süresinin makul düzeyde sınırlandırılması” temel insan hakları arasında sayılmıştır.

• Dolaptaki yumurta – Şebnem Soysal

Piyano, bale, satranç, binicilik, paten, yüzme, futbol, basketbol, dil kursları derken… Çocukları geliştirelim derken, aslında onların yaşama hakkını sömürüyoruz. Oysa aylaklık her çocuğun hakkı…

• Devir daim motoru – SUKUTÎ SONDEM
• Simya Dede ve Sihir Nine’yle uykudan önce – ASLI KAPROL

İnsanlar yaşamı kolaylaştırmayla tembelliği karıştırıyor. Nasıl hissedeceklerine başkaları karar verip yön çizsin diye yaşam koçları tutuyorlar. İyi yaşam sanatı misyonerlerinin ellerine teslim ediyorlar en kıymetli hediyelerini: hür iradelerini.

• Tembellik yarına kalmaz – TARHAN GÜRHAN

Tembellik reddediştir. Sırtı kalınların düzeninde köle olmayı reddetmektir. Rutini, düzeni, köleleştirilmiş çalışma hayatını, ezbere yaşayıp ölmeyi reddeder. Bunun yerine boş zamana en çok yakışan şeyleri; sanatı, seksi, uykuyu, yolculuğu, hamakta yatmayı, uzun yemek sofralarını koyarız.

• Tembellik bir intikam biçimidir. – ŞEREF AKŞİT

Bireysel olarak belli bir yaşa kadar yapabileceğimiz bir pasif direniş olarak tembellik, hayata ve onun koşturmacalarına, küçük hesaplarına rest çekme yöntemlerinden biridir.