İkinci El Varoluşun Gayya Kuyusunda Siberpunk Golemler - OKTAY ŞILAR Psikoterapi de aslında simülasyon bir ilişkidir. Gerçek hayatta var olmayan bir ilişki formudur. Tüm kuramları ve yazınıyla o da kendi kendinin gerçekliğidir. Psikoterapi de nihayetinde bir ütopyadır; melankoli ise varlık hali. Beynimizin Belası Merak - HAKAN ATALAY İnsan türü olarak dünyada yaşıyorsak bunun en önemli …
₺250.00
Psikoterapi de aslında simülasyon bir ilişkidir. Gerçek hayatta var olmayan bir ilişki formudur. Tüm kuramları ve yazınıyla o da kendi kendinin gerçekliğidir. Psikoterapi de nihayetinde bir ütopyadır; melankoli ise varlık hali.
İnsan türü olarak dünyada yaşıyorsak bunun en önemli nedeni, merak eden bir varlığın, bir kadının var olmasıdır. Bu iyi mi kötü mi varın siz karar verin: Sonsuza kadar cennette kalıp sıkıcı bir hayat mı, yoksa kötülüklerle de dolu bir dünyaya sürülüp “maceralı” bir hayat mı sürmek isterdiniz?
Adem’le Havva cennette mutlu mesut yaşarlarken şeytan Havva’yı dürter. Yasak meyveyi yemeleri için kışkırtır. Havva anamız ile Adem babamızda bu yasak meyve hakkında bir merak uyanmasını sağlar. Birlikte yasak meyveyi yerler. Birden çıplak olduklarını fark eden atalarımız, utanıp edep yerlerini incir yaprağı ile örterler.
Merakları ve ilgileri dünyevi bir hazlarla sınırlı bir insanlık durumu yeni kuşaklarda salgın hastalık gibi yaygınlaşıyor. Merakları flörtçü ve kısa süreli; derin gözlem, düşünce ve emek gerektiren konulara odaklanamıyor. Belki her şeyi merak ediyorlar ama kolaycı ve yüzeysel olarak.
Merak, gelişimsel olarak belirlenmiş libidinal veya saldırgan amaçlar doğrultusunda, özgürleştirici de olabilir kısıtlayıcı da. Meraklı kişide cesur bir oyunbazlık, maceraperest bir ruh, gözükara bir risk alma ve çıldırtıcı/ısrarcı sorgulama ile dengelenmiş bir yaratıcılık vardır.
Yeni buluşlar için, öğrenmek için merak şarttır. Ama karanlık yana geçmeden merakı durdurabilmek için yapılabilecekleri bilmek de önemlidir. Çocuk yetiştirirken ve kendiniz büyürken bu duyguyu olumlu mu olumsuz mu kullanacağınıza karar vermeniz gerekir. Çünkü merak birden size dönen bir silah haline gelebilir.
Alevden gökyüzü gittikçe maviye çalar oldu. O soğuk taşları daha çok hissetti ve maviye daldı. Gökyüzü oldu. Otel hesabını yavaşça yere bırakırken mırıltısını ancak çok uzaktaki sarı başaklar duydu…
Uyuşturucunun peşinden koşmak için değil ama ilk kez uyuşturucuyu denemek meraktan kaynaklanır. (…) Saklarsan, gizlersen merakı arttırırsın. Gördüğün şey, bildiğin şeydir. Merak harekete geçirmez. Buzlanmış alkol dolabının ardında nelerin gizlendiğini her genç merak edecektir. Kabahat merakta değil, merak ettirendedir.
İnsanın belki de ilk yolculuğu, annesinden uzaklaşması ve ondan ayrılmasıdır. Bu yolculuğun bir yanı ayrılmak ise bir yanı da keşfetmektir. Her seçim bir vazgeçişi gerekli kılar. Doğasının en güzel yönlerinden birisi olan merak duygusu, insanın ayrılabilmeyi başarmasında en büyük destekçisidir.
Merak meydan okumayı da barındırır hesap sormayı da. (…) Merakın buluşların başlangıcı olması da doğrudur, kedinin ve bir sürü yerli yersiz (!) şeyi merak edenlerin başına dert açabilmesi de.
İç ve dış dünyadan gelen uyaran, bilgi ve mesaj bombardımanı yeterince filtrelenip işlemden geçirilemediğinde stereotipi ortaya çıkar. Geviş getirme, takılmış plak diyebileceğimiz düşünceler ve konuşmalar, bitmek bilmeyen volta atmalar, bir ip veya çöp parçasıyla biteviye oynamalar vb. Otistiklerin sizinle göz göze gelememesinin nedeni sizi merak etmediği için değil, Medusa bakışlarınızın kendisini taşlaştıracağı içindir. Katatonikler Medusa ile göz göze gelmiş ve taşlaşmıştır, otistikler ise göz temasının tehlikelerinden kendilerini korumaya çalışmaktadır.
Merak her zaman kişinin beyninde oluşan bir soru tarafından tetiklenir. Yolda arkasından yürüdüğümüz bir kişinin önden nasıl göründüğünü merak ederiz.
Meçhulde saklı olan arzu nesnelerimizin peşinden nafile koşarken koca bir hayat ve tarih yaratırız. Kendimizi, doğayı ve hayatı biraz daha öğreniriz ama hep biraz eksik, yetersiz, cahil ama arzulu ve meraklı kalakalırız.
Katılaşan ve kapalılaşan toplumsal yapılarda-ideolojilerde merak duygusu toplum yapısını ve yaşayışını zehirleyen bir arzu olarak görülür. Bu bağlamda merak yüzlerce yıl şeytanın bir oyunu olarak görülmüş ve meraklı kimse ruhunu şeytana teslim etmiş kişi olarak kabul edilmiştir. (…) işte bu yüzden merak etmenin suç olduğu yüzyıllardır değişmeyen bir kural gibidir.
Bütün kent, akkor haline gelmiş lavların, püsküren küllerin altında hapsolmuş, kentliler diri diri ateşe ve küle gömülmüştü. Yeryüzünü yanan ve boğulan insanların çığlıkları kaplamıştı. Doğa kendi öz bilgisini sakınmış, bilmenin büyüsü ve merakıyla canını hiçe sayan Plinius’a ayrıcalık tanımamıştı.
Komşuda ne olup bitiyor, şu saygın adam acaba tuvaletinin nasıl yapıyor, şu zarif görünümlü çift nasıl sevişiyor? Böyle meraklar, ayıp meraklar mıdır? Ayıbı olur mu merakın? Günaha mı gireriz bazı konuları merak edersek? Merak yasak mı arkadaşlar? Kafalarımızda merak polisleri var mı?
Entelektüel merakın yolculuğu gerçekten çok zorlu ve zaman zaman yok olmanın bir adım ötesinde geçecek belki de. Tıpkı Mars’a yollanan Merak’ın inişi gibi tehlikeli, dehşet dolu anlar yaşayabiliriz.
Pornografi ne zararsız eğlence, ne cinsel merak veya fantezidir; ne de uğrattığı zarar bir gücendirmeden ibarettir. Dolayısıyla postmodern ya da liberal bir özgürlükçü söylemle pornografiyi olumlamak ya da hafife almak mümkün değil.
En iyisi şimdiki zaman dostlar. Sürekli sahip olduğumuz tek şey o. Alabildiğine meraksız ve her an aşk dolu saadet insanları: Mutluluğun ve köleliğin sırrı şimdiki zamanda. (…) Huzur inançta kuzum, dert merakta.
Sebep de merak sonuç da… Sebep merak çünkü Havva sırf meraktan yılana kandı. Sonuç merak çünkü Havva ‘nın evlatları hala yılanlara kanıyor. Dünya en baştan beri bir soru işaretinin noktasından ibaret.
Eskiden etrafı tahta perdeyle çevrilen inşaatların kerestelerindeki budak deliklerinin önünde, “meraklı vatandaş”lar neredeyse gözetleme kuyruğuna girerdi. Kimi o budaktan hiç bıkmadan temel kazan kepçeyi seyredip iğne deliğinden Hindistan’ı görür, kimi de iki taşı üst üste koyup, dirseklerini tahta perdenin üzerine yerleştirerek inşaatı seyre dalardı.
Meraktan yola çıkarak, insanın varoluşunun gizemleri ve kendisine söylediği yalanlarla yüzleşmesi ve ruhen sarsılması üzerine iki eserden söz etmek istiyorum: “Kral Oedipus” ve “Resmi Tarih”.
Kimi, kendi güvensizliğinden kaçarken bağladığı kabuğun içinde kurur ve vazgeçer merak etmekten. Kimi, karşısındakinin gözünde hep kendini, sadece kendini ararken. Kimi de ötekinin kabuğuna, büyüklenme ihtiyacına, aynalanma arayışına çarpa çarpa… Ötekini merak etmekten vazgeçtikçe koparız hayattan.
Bilmeyeni meraklandıran, bilinmediği için de biz oyuncuların “kışkırtan, yerinden zıplatan duygu” dediğimiz merak duygusuyla peşinden koşulan iki sihirli, iki hınzır sözcüktür Allöşşş ile Dakka… Ya fincan? “Uzun hikaye… Çok uzun hikaye…”
Kadınlar erkekleri, erkekler geyleri, geyler transları, translar lezbiyenleri merak edip durdu yüzyıllardır. Lezbiyenlerse kadınları hiç merak etmedi açıkçası. Çember orada kırıldı. Trans Kafka isimli bir dönme ile tanışırsanız, ne demek istediğim işte o zaman anlaşılacaktır.
Gerçekten merak etmeye değecek bir şey var mıdır? Ne kadar karanlık olursa olsun, insanın bir dibi ya da sonu vardır ve en fazla gidip ona çarpar, çarparsın, çarparız. Sonra da gider şöyle yazarız: İnsan merak ettiği için yaşar. İnsan merak ettiği için yazar. İnsan merak ettiği için aşık olur. İnsan merak ettiği için çocuk olur. Ve o çocuk da merak ettiği için şiir yazar.
Biliyoruz ki, yitmez bazı şeyler; yitirilir yalnızca. Sonra sonra merak gelir, yitenin bıraktığı unutmama boşluğuna.
Ben kuyulara dalsam, kimseyi duymadan, dakikalarca öyle yerlere bakakalsam, sen merak etmez misin? Nişanlım nereye daldı? Acaba kimi düşünüyor demez misin aşkım?
Ah, o “küçük kara balık”. Ne zaman terk etmişti, çocukluğunun ilk kahramanı olan o küçük kara ruhun peşinden gitmeyi? İçindeki o kara fosili, kumların altında gizlenmiş o yarı ölü yarı canlı iskeleti, nasıl yeniden harekete geçirecekti? (…) Cevapsız soruların cazibesini, bilindik yanıtların konforuna tercih etmekti, merak.
Pandora’nın da Havva’nın da kadın cinsine bıraktığı ün, meraklılığın kadınlara özgü önlenemez bir lanet olduğu yönündedir. (…) Peki gerçekten böyle midir?
Hep merak ettiniz ve ediyorsunuz, elinizde kalan son hatıram intihar mıydı, kaza mıydı, cinayet miydi diye? Cinayet kurtuluş, kaza ödüldü benim için. İntihar etmek içinse hayatta olmak gerekir.
Ne kadar bildiğini sanırsan, merak da o denli azalır ve bilginin düşmanı bilmek oluverir birden. Oysa bilgi sonsuzda gizlidir.
Dünya tersine dönseydi, bir yasak elma meselesi daha çıksaydı ve bu sefer de başka bir varoluşa doğru biz kovuluverseydik dünyadan, hoş olmaz mıydı? Acaba bir nebze hafifler miydik o zaman?
Pi sayısının bir milyarıncı rakamının kaç olduğunun ne için merak ediyorsun arkadaşım, uyurken pi’lere mi karıştın? Hadi merak ettin, bari yüzüncüsünü et! Neden bir milyarıncısını merak edip kendine iş çıkarıyorsun?
Geçen gün “İçinizdeki Sherlock Holmes’u çıkarın” başlıklı bir yazı okuduğumda gülümsedim. Merakınızı da bir kas grubu gibi egzersizle geliştirebilirsiniz.
₺250.00
₺250.00
₺250.00
₺250.00
₺250.00
₺250.00
